lezen In het wild

Welke dieren hebben verhoudingsgewijs de grootste ogen?

Bekijk Sluit

lezen In het wild

Omdat er veel dieren zijn met grote ogen is het niet eenvoudig te bepalen welke in verhouding het grootst zijn. We doen een poging en zetten een aantal bijzondere ogen uit het dierenrijk op een rijtje. Vast en zeker een eyeopener...

Datum
Auteur
Liz Langley
Fotograaf
Zoonar GMBH/Alamy

De onderzoekers van het diepzee-onderzoeksschip E/V Nautilus spotten vorige week in de diepzee een inktvis met grote, uitpuilende ogen. Het was Rossia pacifica, en dit weekdier is zeker niet de enige diersoort met opvallende kijkers. Ook niet in de diepzee, want veel organismen die ten opzichte van de rest van hun lichaam grote ogen hebben leven in het water. 

Laten we beginnen bij de vlokreeften. Diertjes uit het geslacht  Cystisoma,  transparante kreeftachtigen, hebben een hoofd dat ongeveer een derde van de totale lichaamslengte beslaat. En dat leidt dan al snel tot grote ogen. Ook de gezichtsorganen van Paraphromina zijn uniek. Zij staan zowel naar boven als zijwaarts gericht, en beslaan maar liefst 45 procent van de totale lichaamslengte (1 á 2 centimeter).

Transparante kleuren helpen veel van deze diepzeedieren zich te verschuilen op de zeebodem, en met de ogen kunnen ze bovendien roofdieren boven zich spotten. (Lees ook: De ogen van platvissen kijken omhoog. Hoe kunnen zij de zeebodem zien?). Ook bijzonder zijn de ogen van het bolvormige schaaldier Gigantocypris agassizii,  die zijn netvlies aan de voorkant van een soort gespiegelde plaat heeft zitten, waardoor zijn ogen net lijken op koplampen van een auto. 

Gigantocypris agassizii leeft in de Noord-Atlantische Oceaan, op een diepte van ongeveer tweeduizend meter. Foto: David Shale, Minden Pictures.  

Spinachtigen, insecten en spookdiertjes 

Omdat er veel dieren zijn met grote ogen is het niet eenvoudig te bepalen welke in verhouding het grootst zijn. Wat wel zeker is, is dat een aantal spinnen hoog op de lijst staat. De familie Deinopidae telt ruim vijftig soorten, en twee van hun acht ogen zijn enorm. Het helpt de spinnen ’s nachts naar prooien te zoeken. 

Van alle insecten zijn de ogen van de libelle waarschijnlijkst verhoudingsgewijs het grootst. “Ze hebben tot 30 duizend lichtdetectoren per oog,waardoor het dier tegelijk meerdere kanten op kan kijken”, zegt entomoloog Katy Prudic van de University of Arizona. 

En dan hebben we natuurlijk de spookdiertjes, kleine primaten uit Zuidoost-Azië. De halfaapjes meten ruim tien centimeter en hun ogen hebben een diameter van zo’n 1,6 centimeter. “Eén oog is al groter dan hun hersenen”, zegt herpetoloog Rafe Brown van the University of Kansas.“In tegenstelling tot bij mensen zitten de ogen vast in de kassen en kunnen ze er niet mee draaien. Om achter zich te kijken moeten ze het hoofd dus 180 graden draaien.” 


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten