lezen Wij

Prinses Irene: ‘Een diepgaande vriendschap’

Bekijk Sluit

lezen Wij

Natuur is belangrijk. Maar waarom eigenlijk? Die vraag staat dit jaar centraal in een speciale interviewreeks, met deze maand: Prinses Irene.

Datum
Auteur
Aart Aarsbergen
Fotograaf
Renee Nieuwendijk Hoek

Hebben wij natuur nodig? 
Dat lijkt mij een retorische vraag. Zonder natuur kunnen we immers niet bestaan. We zijn zelf deel van de natuur en we zijn uit dezelfde stoffen opgebouwd. Omdat de mensen dat zijn vergeten, hebben we er zo’n puinhoop van gemaakt. De mens heeft de harmonie in de natuur ernstig verstoord. 

Waarom zijn we dat vergeten? 
Onder invloed van filosofen als Descartes en Newton zijn we in de westerse wereld gaan denken dat wij anders zijn dan de rest van de natuur. De mens was voor hen het enige wezen met een bewustzijn, waarmee hij werd afgescheiden van de overige natuur. Ondertussen weten we dat ook dieren een zekere vorm van bewustzijn hebben. De mens heeft zichzelf te groot gemaakt. 

Hoe is uw liefde voor de natuur ontstaan? 
Ik kom uit een gezin waarin natuur belangrijk was. Als kind had ik het privilege veel buiten te kunnen zijn. Mijn ouders hebben mij de liefde voor de natuur bijgebracht. 

Maar u bent zich pas later gaan bekommeren om de relatie tussen mens en natuur. 
Er heeft een belangrijk keerpunt in mijn leven plaatsgevonden. Ik was gescheiden, had drie banen en was alleen verantwoordelijk voor de zorg voor mijn vier kinderen. Ik was ten slotte zo moe dat mijn grenzen vervaagden en ik openstond voor alles om mij heen. Ik werd me ervan bewust dat ik onderdeel ben van het geheel van het leven op aarde. Ik had een spirituele ervaring van de eenheid van al het leven. 
Dit heeft mijn bestaan totaal veranderd. Het heeft mij een hele tijd gekost om dit een plek te geven. Daarna voelde ik me veel meer dan vroeger deelgenoot van de natuur. 

Put u troost uit de natuur? 
De natuur ervaar ik als mijn thuis, zij biedt vooral vreugde. Het is een hele diepe vriendschap, een plek waar je altijd terecht kunt, zonder oordeel. De natuur is altijd anders, altijd boeiend. 

Maar de natuur is toch ook wreed, een plek van doden en gedood worden? 
Dieren hebben geen supermarkt, die moeten zelf voor hun eten zorgen. Dat is niet wreed, dat is leven en overleven. Wij staan er niet bij stil dat vee voor ons wordt geslacht, we kopen een biefstukje in de winkel. Ik ben zelf vegetariër, ik kan geen dieren eten. Ik zag ooit een film over de relatie tussen mens en dier door de eeuwen heen. Ik vond het zo afschuwelijk te zien hoe wij dieren behandelen dat ik onmiddellijk ben gestopt met het eten van vlees. Inmiddels eet ik ook geen vis meer, vooral vanwege de vervuiling van de oceanen en het uitsterven van vissoorten. 

Hebt u het idee dat uw boodschap de laatste tijd serieuzer wordt genomen? 
Ja. De maatschappij wordt gevoeliger voor het feit dat we niet meer alles met de aarde kunnen doen, dat we deel uitmaken van een groter geheel. Het viel mij op bij de recente klimaattop in Parijs. Er zijn veel jonge mensen die zich verantwoordelijk voelen voor de aarde en zeggen: “Ik ga er iets aan doen.” Boyan Slat, die het plastic uit de oceanen wil halen, of Daan Roosegaarde, die een fietspad met ledverlichting heeft bedacht. 

Maar hebben we nog genoeg tijd? 
Dat zullen we zien, maar wat wilt u dan? Stoppen? De veranderingen verliepen tot nu toe langzaam, maar het gevoel van urgentie is sterk toegenomen. Zelfs de financiële markten geven aan dat beleggen in fossiele brandstoffen geen toekomst heeft. Als dat soort machtsblokken inzien dat er een andere weg moet worden ingeslagen, zijn er grote veranderingen op til. Als je met respect omgaat met het leven om je heen, met je medemens en met jezelf, dan heeft dat effect op je omgeving. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ik denk dat de mens het in zich heeft er in onderlinge verbondenheid een oplossing voor te vinden. Ik ben een optimistisch mens. 

U zet zich met uw NatuurCollege in voor een duurzame wereld. 
Duurzaamheid heeft twee kanten. De buitenkant, dat zijn de technische oplossingen. Maar er is meer. Ik noem dat de binnenkant van duurzaamheid, een verandering van binnen uit. Met het NatuurCollege zijn we hier veel mee bezig. We hebben rondetafelgesprekken met managers over de vraag: hoe kan jouw bedrijf duurzamer worden en hoe sta je daar zelf in? Wat zijn je persoonlijke motieven? Het welzijn van de aarde en ons welzijn zijn met elkaar verbonden. Als we met zorg en op duurzame wijze omgaan met de aarde, straalt dat af op ons persoonlijk welzijn, onze gezondheid en innerlijke balans. 

Toch heeft niet iedereen iets met de natuur. 
De natuur geeft vreugde. Gisteravond zag ik hier vanuit het raam van mijn huis een prachtige zonsondergang. Ik heb de tijd genomen om er in stilte van te genieten. Wat is dat mooi! Ik wil me graag voor zulke ervaringen openstellen, anders gaan ze aan mij voorbij. Als ik tijdens een autorit een regenboog zie, stop ik en ga ik langs de kant van de weg ervan genieten. Ja, de natuur geeft vreugde. 

Prinses Irene van Lippe-Biesterfeld (1939) is voorzitter van de Stichting Lippe-Biesterfeld NatuurCollege, die beoogt de relatie tussen mens en natuur te herstellen. Daartoe organiseert de stichting – die in 2000 door de prinses in het leven werd geroepen – trainingen, rondetafelgesprekken en andere initiatieven, zoals het festival Fête de la Nature. Daarnaast is prinses Irene initiatiefnemer van de Stichting NatuurWijs, die zich richt op natuureducatie voor kinderen. Ze schreef een aantal boeken, waarvan Dialoog met de natuur (1995), dat in vijf talen verscheen, en Leven in verbinding (2010) de bekendste zijn. 

Lees ook de interviews over de Kracht van de Natuur met omgevingspsycholoog en hoogleraar natuurbeleving aan de Rijksuniversiteit Groningen Agnes van den Berg, universitair hoofddocent filosofie aan de Radboud Universiteit Martin Drenthen, of met Kees Bastmeijer, hoogleraar natuurbeschermings- en waterrecht aan de Tilburg University, maar ook met Wouter Helmer van Rewilding Europe. En tenslotte is er het interview met David Strayer, cognitief psycholoog, over In de buitenlucht: ‘vitamine groen’ doet haar werk.


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten