lezen In het wild

Bevallen in het dierenrijk: eieren leggen of levend baren?

Bekijk Sluit

lezen In het wild

Van zoogdieren is alom bekend dat ze geen eieren leggen. Maar weet je welke twee dieren deze regel aan hun laars lappen? En hoe deze verhouding onder andere gewervelden is? We zetten het op een rijtje.

Datum
Auteur
Liz Langley
Fotograaf
Ingo Arndt, Minden Pictures/Corbis

Veel diergroepen bevatten soorten die eieren leggen en soorten die hun jongen levend baren”, zegt Whit Gibbons, evolutiebioloog aan the University of Georgia. Volgens Gibbons hebben beide methoden hun voordelen. “Het leggen van eieren bevordert de mobiliteit van de moeder, die niet langdurig wordt gehinderd door een embryo. Maar levend baren geeft de moeder weer meer kans het embryo langer te beschermen.” De verschillende groepen gewervelden hebben zo hun voorkeuren

Reptielen

Vijftien tot twintig procent van de negenduizend bekende soorten slangen en hagedissen zijn levendbarend. Het geldt bijvoorbeeld voor de gewone kousenbandslang. Veel andere slangen, zoals de python, leggen echter eieren. Er zijn ook reptielen die hun voortplantingsstrategie laten afhangen van hun habitat. Saiphos equalis bijvoorbeeld, een hagedis die endemisch is in het oosten van Australië. Exemplaren die leven in hoger gelegen, koudere gebieden baren levende jongen, terwijl soortgenoten in de warmere laaglanden eieren leggen. Dat reptielen in hoger gelegen gebieden verhoudingsgewijs meer levende jongen baren is eenvoudig te verklaren: onder koude omstandigheden blijven eieren minder goed warm. Allen vogels, schildpadden en krokodillen baren géén levende jongen.

Vissen

Levendbarende vissoorten zijn behoorlijk zeldzaam. Het geldt voor ongeveer 2 procent van de bekende soorten, waaronder guppy’s en haaien. “Bij een aantal van deze levendbarende haaien voeden de embryo’s zich met aanwezige voedingsstoffen in andere, onbevruchte eicellen”, zegt David Reznick, evolutiebioloog aan the University of California. De zandtijgerhaai gaat hierin nog een stap verder. Zijn embryo’s zijn kannibalistisch! Aanwezige embryo’s in de baarmoeder eten eicellen en andere embryo’s op.

Zoogdieren

Er zijn slechts twee zoogdieren die eieren leggen: het vogelbekdier en de mierenegel. Na drie weken zwangerschap legt de in Australië voorkomende mierenegel haar ei in een tijdelijke buidel. Na tien dagen wordt vervolgens een jong geboren, die twee tot drie maanden in de buidel blijft. In de tussentijd voedt de moeder de baby met melk.

Amfibieën

Voor de meeste amfibieën is het levend baren van jongen gebruikelijk, maar dit geldt niet voor alle soorten. Zo zijn ongeveer 75 procent van de 180 bekende soorten wormsalamanders levendbarend. De ontwikkelde baby’s schrapen de binnenbekleding van de eierstok af en slikken deze in, een soort equivalent van het geven van borstvoeding”, zegt Reznick. De meeste salamanders, zoals de vreemd uitziende axolotl, en de meeste van de meer dan zesduizend bekende kikkersoorten leggen eieren. “Er zijn er slechts zes die levend baren”, zegt Gibbons. Daaronder is Limnonectes larvaepartus, een Indonesische kikker die kikkervisjes baart. Andere levendbarende kikkers dragen hun jongen, soms op bizarre plekken. De Surinaamse pad (Pipa pipa) kenmerkt zich door een wel heel bijzondere voortplanting. Tijdens de bevruchting komen de eieren op de rug van het vrouwtje terecht, waarna hier al snel een nieuwe huidlaag overheen groeit. In een periode van twintig weken ontwikkelen de kikkervisjes zich in haar rug tot volmaakte kikkertjes, die allemaal tegelijk naar buiten kruipen! 


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten