lezen Nieuws

4 vragen: hooikoorts steekt de kop op door warme winter

Bekijk Sluit

lezen Nieuws

Deze maand snotterend aan de kersttafel? Het is wellicht geen griepje, maar echte hooikoorts. Door de warme temperaturen de afgelopen weken bloeien de eerste hazelaars alweer. Gevolg: pollen in de lucht. In december.

Datum
Auteur
Lisa Dupuy
Fotograaf
Hollandse Hoogte

“Het is bizar: het is al half december, en nog steeds worden temperaturen van boven de tien graden voorspeld”, aldus bioloog Arnold van Vliet (Wageningen UR). “Het begon al met een late herfst, waardoor de bladverkleuring van loofbossen lang op zich liet wachten. En nu zien we dat de eerste hazelaars alweer bloeien; en in sommige gevallen hangt het groen van het afgelopen jaar zelfs nog aan de takken.”

1. En mensen kunnen dus last krijgen van hooikoorts?
“Ja. De hazelaar en de els beginnen te bloeien, daar is het nu warm genoeg voor. Daardoor kunnen ook pollen in de lucht komen, zeker als het ook droog blijft, zoals vandaag het geval was. Dat zijn de ‘perfecte’ omstandigheden. Dat is de ook de reden dat wij onze bevindingen hebben uitgestuurd: mensen met hooikoorts zullen dergelijke klachten nu niet verwachten, net zo min als hun artsen. Maar als je pollenallergie hebt en je zit nu te snotteren, moet je ook denken aan hooikoorts in plaats van een griepje of verkoudheid. En dat ben je natuurlijk niet gewend voor deze tijd van het jaar.”

2. Hoe uitzonderlijk is het dat de bloeiperiode nu al inzet?
“Het is zeker vroeger dan ik ooit heb gezien. In 2013 hadden we de tot nu toe vroegste gemiddelde bloeiperiode voor de hazelaar: 6 januari. Als je kijkt naar de bloeiwaarnemingen, ligt de datum gemiddeld op 15 februari. Nu zou de piek voor de eerste bloei al vóór het nieuwe jaar kunnen komen – dat is dus echt een groot verschil. En daarbij: we zien dit overal in de natuur. Het fluitenkruid bloeit al, en er komt steeds meer fluitenkruid bij. De Vlinderstichting telde afgelopen week nog meerdere soorten nachtvlinders, wat uitzonderlijk is.”

Kleine wintervlinder rust op boom. Beeld: Hollandse Hoogte.

3. Dus de hele natuur is er vroeg bij?
“Nou ja, dat is nu juist de vraag. Is het een nieuwe bloeiperiode, een nieuw seizoen dus, of een nabloei, of is het eigenlijk nog gewoon dezelfde periode voor de planten? Dat kunnen we vooralsnog moeilijk bepalen. Het is belangrijk te begrijpen dat de winter voor veel planten een belangrijke rustperiode is, dat door de kou de plant zich als het ware reset en klaar maakt voor een nieuwe bloei zodra de temperaturen weer oplopen. Halverwege oktober hebben we lichte vorst aan de grond gehad, dat zou voor de hazelaar en de els het signaal geweest kunnen zijn dat het winter was. Maar daarna stegen de temperatuur dus weer.”

4. Dat mensen met hooikoorts nu klachten kunnen ervaren, is vervelend. Maar is het ook alarmerend?
“Dat denk ik wel. Als je dit gegeven bekijkt in de brede context van klimaatverandering, laat dit zien dat er veranderingen gaande zijn, nu, en op grote schaal. En dan gaat het niet alleen maar om de timing van deze processen als groei en bloei, maar ook om welke dier- en plantsoorten waar voorkomen. Ook daar zien we verschuivingen in.

In een klimaattop – geweldig dat daar een overeenkomst is bereikt – en de discussie rond klimaatverandering wordt gesproken over gemiddelden: de stijging moet onder de twee graden Celsius gemiddeld blijven, over de hele wereldbol genomen. Maar de natuur, die geconcentreerd is in spaarzame hot-spots, heeft te maken met extremen. Dat laten de els en de hazelaar goed zien: waar de temperatuur in half november normaal rond de drie of vier graden ligt, maten we dit jaar nog negen graden Celsius. Dat is veel meer dan die twee graden gemiddeld, dat is echt een groot verschil. Daar heeft de natuur nu mee te kampen.”  


Bekijk ook

Ads for you!

Beste bezoeker,

We zien dat je waarschijnlijk een adblocker of andere software gebruikt die onze banners ontregelt.
Dat vinden we jammer, hiermee missen we inkomsten voor onze site die we hard nodig hebben.
Merk daarom onze site als 'veilig' aan en volg deze instructies.

Dankjewel voor je tijd.
National Geographic Nederland/België

Sluiten